Błąd i podstęp przy zawieraniu małżeństwa
Błąd dotyczy sytuacji, w której ktoś zawarł małżeństwo z osobą inną, niż sądził, albo mylił się co do jej istotnej cechy. Podstęp idzie dalej: ktoś świadomie wprowadził drugą stronę w błąd, żeby uzyskać zgodę na małżeństwo. Obie okoliczności mają znaczenie tylko wtedy, gdy dotyczą rzeczy istotnej dla wspólnego życia.
Co może mieć znaczenie
- Zatajenie wcześniejszego małżeństwa albo dziecka.
- Zatajenie choroby wpływającej na wspólne życie albo uzależnienia.
- Zatajenie bezpłodności znanej sprawcy zatajenia.
- Podanie się za kogoś innego albo ukrycie tożsamości.
Co samo w sobie nie wystarcza
- Zawód co do charakteru, przyzwyczajeń albo stylu życia.
- Nieujawnione zarobki albo zawyżona opowieść o sobie.
- Zmiana zachowania po ślubie, jeśli wcześniej nic nie było ukrywane.
Jakie fakty bada sąd
- Kiedy druga strona dowiedziała się prawdy i od kogo.
- Czy zatajenie było świadome i czy ktoś w nim pomagał.
- Czy gdyby prawda była znana, do ślubu by nie doszło.
Pytania i odpowiedzi
Czym różni się błąd od podstępu?
Błąd to mylne przekonanie, które mogło powstać samo. Podstęp to świadome wprowadzenie w błąd po to, żeby uzyskać zgodę na małżeństwo. Drugie wymaga wykazania zamiaru, pierwsze nie.
Czy zatajenie choroby psychicznej to błąd czy niezdolność?
To dwie różne drogi i sąd może badać obie. Zatajenie dotyczy tego, czego druga strona nie wiedziała, niezdolność tego, czy chory był w stanie podjąć obowiązki małżeńskie.
Powiązane pytania
Podstawa i źródła
- Kodeks Prawa Kanonicznego, kan. 1095-1107 · Zgoda małżeńska: zdolność, wady zgody, wykluczenia
- Franciszek, list apostolski Mitis Iudex Dominus Iesus (2015) · Reforma procesu małżeńskiego i przesłanki rozpatrzenia sprawy
Sprawdzone 1 października 2026. Opłaty i wymagania różnią się między sądami diecezjalnymi i bywają zmieniane, dlatego każdą kwotę potwierdzaj w sądzie właściwym dla twojej sprawy. Watykan udostępnia Kodeks Prawa Kanonicznego po angielsku, włosku, hiszpańsku i niemiecku; polskiego tłumaczenia nie publikuje, więc odnośniki prowadzą do wersji angielskiej.
Autor: redakcja solo&co.
Opublikowano 13 sierpnia 2026, ostatnia aktualizacja 1 października 2026.
Uporządkuj swoją historię
Pytania o okres przed ślubem, oś wydarzeń, osoby, które je pamiętają, i dokumenty. Na końcu wszystko składa się w jeden plik do pobrania.
Dodaj tę ścieżkę do swojego planuPraktyka bywa różna w różnych diecezjach, a o ważności małżeństwa rozstrzyga wyłącznie sąd kościelny.